Fotoğraf çekmenin incelikleri, fotoğraf çekmenin sırları ve fotoğrafta net alan derinliği konusuna girmeden önce kendinize şu soruyu sorun:

Deklanşöre basmadan önce ve de fotoğraf çekimi yapmak için kameranızı hazırladığınız zaman aklınızdan neler geçmektedir?

Herhangi bir fotoğrafçı gibiyseniz pek bir şey düşünmüyorsunuz demektir. İstediğiniz tek şey anı yakalayıp devam etmektir.

Ancak kendinize çekim öncesi bazı soruları sorma alışkanlığı edinmek fotoğraflarınızın kalitesini bir üst seviyeye taşımanıza yardımcı olacaktır. Fotoğraflarınızı kadraja alırken kendinize sormayı alışkanlık etmeniz gereken bazı soruları aşağıda sıraladık.

 

Yansıtmak İstediğim Hikâye Nedir? Bu soru sizlere fotoğraf çekimi aşamasında; hazırlık yapmak, kadraja almak ve çekim yapmak için herhangi bir tercih yapabilmeniz için yardım eli uzatmaktadır. Aslında sizin kendinize soracağınız sorular: ‘Bu çekimi neden yapıyorum?’’, ‘’Bu çekimin amacı ve bu çekimle beraber değiştirmek istediğim şey nedir?’’. ‘’Bu sadece anı yakalamak için yapılan bir çekim mi? , Anın verdiği hissiyatı mı yakalamak istiyorsun? , Yaptığınız çekim büyük bir seri çekimin parçası mı?  yoksa Sadece anı yakalamak adına yapılan bir çekim mi?’’ gibi sorular sormalısınız.

 

Bu Fotoğrafın Görsel Odak Noktası Nedir

Bu Fotoğrafın Görsel Odak Noktası Nedir? Seyircilerin doğal olarak bu fotoğraftan etkilenecekleri kısım neresi olacaktır? Bir kere odak noktasını tanımladığın andan sonra kadrajı nereye yerleştireceğin hakkında düşünmeye başlayacaksınız. (Örnek olarak üçte bir kuralını düşünebilirsiniz.)

Odak noktasını geliştirebilmek için daha birçok çeşitli yol vardır – bildiğiniz üzere bazılarını burada keşfediyoruz.

 

Çatışan Odak Noktaları Nelerdir?

Bir kere seyircilerin gözünde ne yansıtmak istediğinize karar verdiğiniz an, isteğinizin kadraja alınmış olduğunu görürsünüz- gözlerinizi fotoğraf üzerinde gezdiriniz ve fotoğrafta zıtlaşan odak noktalarının, fotoğrafa herhangi bir şey ekleyip, çekip götürdüğüne dair bir incelemede bulununuz. İkincil odak noktaları, fotoğrafa derinlik kazandırmasına rağmen dikkat dağıtıcı bir özelliğe de sahiptir, kısacası yerinizi değiştirmeniz, odak noktanızı değiştirmeniz veya alan derinliği uyumu sağlamanız veya onu yaptığınız çekimden çıkartmanız gerekebilir.

Ayrıca her zaman aklınızın bir ucunda bulundurmanız gereken şey; eğer iki odak noktanız varsa, her zaman için iki çekim yapmalısınız. Her odak noktası için bir çekime eş değer gelecek şekilde bir dağılım gerçekleştirebilirsiniz.

Ön Planda veya Arka Planda Ne Bulunmaktadır?

Fotoğraflarınızın arka planı, dijital fotoğraflarınızda bulunan en önemli dikkat dağınıklığına sebep olan yerlerden biridir. Görselin arka planında ne olduğunu görebilmek için gözlerinizi mekân üzerinde gezdiriniz(aynısını ön plan için de uygulayınız.). Odak noktasının arka planında ne görmek istediğinize karar veriniz – bulanık mı, güzel mi?

Net Fotoğraf çekmenin incelikleri:

 

Fotoğraf çekmenin incelikleri : Yeterince Yakın mıyım? Dijital fotoğrafçılıkta, yaygın olan yapılan diğer hata ise yaptığınız çekimlerdeki öznenin kadrajda çok küçük kalmasıdır. Özneyle beraber kadrajı dolduran çekimler, hem özneniz hakkında daha çok detaya yer vermenizi hem de daha dinamik bir görünüm kazanmanızı sağlar. Bu etkiyi yaratabilmek için bazı seçenekleriniz vardır. Bunlar; kendinizi daha yakına getirirsiniz, öznenizi daha yakına getirirsiniz veya yakınlık etkisini yaratabilmek için daha uzun odak uzunluğuna sahip bir lens kullanırsınız.

 

 

Fotoğraf çekmenin incelikleri : Işığın Esas Kaynağı Nedir? Aklınızdan, her zaman öznenizin nasıl ışıklandırıldığı hakkında düşüncelere yer veriniz. Özneniz, ışıksız olduğu zaman detayları kaybedersiniz, resmin netliği yok olur ayrıca kameranız ISO’yu yükseltmek veya deklanşör hızını uzatma (bulanık veya net olmayan fotoğrafların oluşmasına neden olabilir) gibi telafi çalışmalarında bulunabilir. Işığın esas kaynağı nedir, nereden geliyor, yeterli ışık var mı, yapay ışık kaynaklarına ihtiyaç var mı (flaş vb.), düşük ışık veya bu gibi nedenlerden dolayı kameranızın sarsılmaması için tripod üzerinde sabitlenmesine gerek var mı gibi sorular kendinize sormalısınız.

 

Fotoğraf çekmenin incelikleri : Fotoğrafı Kadraja Doğru Şekilde Mi Alıyorum? Güzel fotoğraflarınızın övülmesi ne kadar da güzel olurdu değil mi?

Eğimli ufuklar, birazcık eğik olan insanlar veya binalar, aklınızın bir köşesinde her zaman için kontrol etmeniz gereken bir durumdur.

 

Ayrıca ‘’Kameramı doğru şekilde tutuyor muyum?’’ sorusunu da dikkate almanız gerekmektedir. Birçok insan, bu durumu ciddiye almadığı için çekim hataları ve kamera hareketinden ötürü zarar görmektedir.

 

Fotoğraf çekmenin incelikleri : Bu Özneyi Çekebilmek İçin Başka Hangi Bakış Açılarını Kullanmalıyım? 10 tane dijital kamera sahibini, bu öznenin karşısına koyduğunuz anda büyük bir çoğunluğu aynı yerden aynı pozu çekecektir. Herkesin yapabileceği standart çekimler yerine kendinize meydan okuyarak büyük bir çoğunluktan ayrılarak, etkileyici olabilecek çekimler yapınız. Bunu yapabilmek için de yaratıcılıktan, değişik açılardan ve bakış açılarından çekim yapmanız gerekmektedir.

Fotoğraf çekmenin sırları :

Fotoğraf çekmenin sırları : Kamerayı Farklı Bir Açıdan Kullanmanız Yaptığınız Çekimi Nasıl Değiştirebilir? Maalesef birçok fotoğrafçı, kamerasını her zaman aynı açıdan kullanma alışkanlığını edinmiştir (yatay/manzara veya dikey/portre). Bir yöntemi veya diğerini seçmek mümkün iken formatınızı değiştirmenin, yaptığınız çekim üzerinde mükemmel bir ölçü yaratacağını da hatırlamak faydalı olacaktır. Etkili bir sonuç için kameranızı farklı bir açıdan kaldırmanın da etkili olacağını unutmayınız.

 

Fotoğraf çekmenin sırları : Bu Fotoğraf Üzerinde Gözleriniz Nasıl İlerleyecektir? Bu soru, odak noktası ile ilişkili olmasına rağmen; seyircilerinizin gözleri, siz fotoğraf çekerken ki gibi sabit kalmaz. Bunun sebebi ise fotoğrafı incelemeleridir. İnsanların geneli, çizgileri takip etmeye, biçim ve renk bakımından etkilenmeye hazırdır. Bütün bu görsel öğeleri göz önünde bulundurduğumuzda ise çekimlerimizi epeyce bir şekilde geliştirmemizi sağlayacak olan ipuçlarını toplamış oluruz. Yatay, dikey, çapraz çizgilerin çekimlerinizi nasıl etkilediğine dair daha çok şey okuyup öğrenmelisiniz.

Bütün soruları tabi ki hatırlamıyorsunuz ve bunları denemek için sadece birer çekim yapıp bırakacaksınız – fakat bir dahaki sefere, çekim yaparken kendinize bu sorulardan en az iki veya üç tanesini soracağınıza dair konsantre olunuz. Bunları yaptıkça daha otomatik bir hale geleceğini ve zaman içerisinde, bütün bu soruları doğal bir şekilde göz önüne alarak yaptığınızı farkına edeceksiniz.

Yeni Başlayanlar için Alan Derinliği Anlayışı

Alan derinliği (Dof) terimini duymuş olabilirsiniz fakat fotoğrafçılıkta yeniyseniz eğer henüz Dof’in fotoğraflarınızı nasıl geliştirdiğinden haberiniz yoktur. Alan derinliğinin basit bir açıklaması; odakta beliren fotoğraf içerisinde kabul edilen netlik bölgesidir. Her fotoğrafta, resminizin karşısında belirli bir alan bulunur ve öznenin arkasında da odak noktası belirir.

Bu alan fotoğraftan fotoğrafa değişmektedir. Bazı fotoğraflarda oldukça küçük, sığ alan derinliği olarak adlandırılan odak noktaları bulunabilir. Diğerleriyse, oldukça geniş net alan derinliği olarak adlandırılan odak noktalarına sahip olabilir. Diyafram aralığı(f-stop), özneden kameraya olan uzaklık ve kameranızdaki lensin odak uzunluğu, fotoğraflarınızdaki net alan derinliğini ayarlayan üç önemli faktördür. Burada, alan derinliği hakkında yaygın bazı diğer açıklamalar ve cevaplar bulunmaktadır.

Diyafram aralığı alan derinliğini nasıl kontrol eder?

Diyafram aralığı, lensten kamera sensörlerine giden ışık erişimi anlamına gelmektedir. Diyafram aralığı (deliğin çapı aracılığıyla kameraya giren ışık), lense giren ışığın miktarını kontrol eder. Çekim yaparken; alan derinliği kontrolü için en basit yol diyafram aralığının kullanımıdır.

Geniş Diyafram Aralığı = Küçük F-Değeri = Sığ (küçük) Alan Derinliği

Küçük Diyafram Aralığı = Geniş F-Değeri = Net (geniş) Alan Derinliği

F değerinin azaldıkça alan derinliğinin küçülmesi; bu basit kavramın hatırlanmasını kolaylaştırabilir. F değerinin artmasıyla beraber alan derinliğinin genişlemesi de aynı şekilde olmaktadır. Örneğin, f/2,8 değerinin kullanılması oldukça sığ bir alan derinliği oluştururken; f/11 değerinin kullanımı daha net bir diyafram aralığı oluşturur.

Soldaki fotoğraf 250. saniyede f/5,0’de çekilmiş, oldukça sığ bir alan derinliği ile sonuçlanmıştır. Bundan dolayı arka plan odaktan çıkmış ve öznenin ortaya çıkmasına izin vermiştir. Sağdaki fotoğraf ise saniyenin 1/5’inde f/32’de çekilmiş, net alan derinliği ve keskin bir arka plan oluşturmuştur.

Mesafe Alan Derinliğini Nasıl Kontrol Eder?

Öznenin kameraya daha fazla yakınlığı, daha çok sığ alan derinliği oluşturur. Sonuç olarak, özneden uzaklaşmak alan derinliğini daha çok netleştirecektir.

Lensin Odak Uzaklığı Alan Derinliğini Nasıl Kontrol Eder?

Odak uzaklığı, lensin uzaktaki bir nesneyi büyütme özelliği anlamına gelmektedir. Karmaşık olabilir fakat basit cevabı; odak uzaklığını daha uzağa kurmanın daha sığ bir alan derinliğine yol açmasıdır. Örneğin, Özneniz 10 metre (33 ayak) uzaklıktadır ve 7,2mm (23,6 ayak) toplam diyafram aralığı(Dof) için 50mm’de f/4 odak uzaklığı kullanarak, alan derinliğiniz 7,5-14,7 metre (24,6-48 ayak) arasında elde edilebilir. 1,7 metre (5,7) toplam diyafram aralığı için aynı alandan 100mm yakınlaştırma yapıyorsanız eğer alan derinliği 9,2-10,9 (30,1-35,8) arasında değişmektedir. Fakat 100mmlik lens kullanarak özneden 20m (66’) uzaklaşıyorsanız yaklaşık olarak; 10 metrede, bir 50mmlik lens kullanmaya eş değer olabilir.

Bu uzun yeşillik içinde saklanan kuğunun fotoğrafı 300mm odak uzunluklu lens ile yaklaşık olarak 5m (16’)’den çekilmiştir. Bu odak uzunluğu ve uzaklığı birleşimi yaklaşık olarak 5cmlik (2’’) bir alan derinliği oluşturmuştur.

Farz edelim ki tek bir odak noktam var ve çekim yaptım veya bu ayarları nasıl değiştireceğimi bilmiyorum, o zaman ne yapmalıyım?

Hem odak hem de kamera çekimi için alan derinliğini kontrol etmenizi sağlayan çeşitli yöntemler vardır. Sahne modu menüsünde, portreler için insan kafası sembolünü ayarını bulun. Bu size kısıtlı bir alan derinliğini verecektir. Ayrıca aynı menüde, manzaralar için bulunan net alan derinliğini verecek olan dağ sembolü ayarını bulunur.

DSLR’da yeniyseniz eğer alan derinliği kontrolü, kullanımı ve otomatik çekim için bazı basit yöntemler bulunmaktadır. Diyafram öncelikli modunu seçerek istenilen alan derinliğini elde etmek için diyaframı ayarlayabilir ve kamera da otomatik olarak deklanşör hızını ayarlayabilir.

Her Durum İçin Kesin Alan Derinliğini Ayarlayabilir Miyim?

Evet, fakat diyafram ayarının değişimi deklanşör hızını etkiler ve bu sonuç fotoğrafın gerekliliğini karşılamayabilir. Örneğin, diyafram ölçüsünü düşürerek alan derinliğini artırmak istiyorsanız eğer; fotoğrafın bulanıklaşmasına sebep olan deklanşör hızınızı da artırmanız gerekmektedir. Bütün bu ayarların beraber nasıl çalıştığını anlamanız alan derinliği üzerindeki kontrolünüzü artıracaktır.

Alan Derinliği Odak Noktasının Karşısına ve Arkasına Eşit Şekilde Mi Dağılmıştır?

Hayır, aslında genellikle yaklaşık olarak 1/3’ü odak noktasının karşısında ve 2/3’ü de ardındadır; ancak odak mesafesi arttıkça daha eşit bir hal almaktadır.

Alan Derinliğini Anlamak Fotoğraflarımı Nasıl Geliştirecektir?

Alan derinliğini yönetmek senin kullanımındaki en önemli araçlardan biridir çünkü mükemmel çekimi elde edebilmek için sık net fotoğraflara sahip olmak en önemli faktörlerden biridir. Fotoğrafın istenilen parçalarının nasıl düzeltileceğini bilmek ve odaktan çıkarılması istenilen parçaların nasıl yapılacağını bilmek mükemmel fotoğraflar elde etmek için harika bir artistik araçtır.

Çekimleriniz için doğru alan derinliğini ayarlamak her şeyi değiştirebilir.

Sığ Alan Derinliğini Ne Zaman Kullanmam Gerekir?

Sığ alan derinliğini kullanmak, öznenin arka plandan ayrılarak göze çarpması ve mükemmel bir portre fotoğrafı elde edilmesi için oldukça iyi bir yöntemdir. Ayrıca sığ alan derinliği, etrafındakiler arasından sıyrılarak göze çarpması istenilen vahşi yaşam fotoğrafları için de kullanışlı olabilir. Ayrıca bu yöntem, birçok vahşi yaşam fotoğrafçılığında düşük ışık şartlarında olduğundan dolayı ve diyafram ölçüsünün artırılmasıyla daha fazla ışık elde edilmesinden dolayı da kullanışlıdır. Sığ alan derinliği ayrıca, dikkati üzerlerine çekmeleri için birçok kez atletleri arka plandan ayıran spor fotoğrafçılığında da oldukça etkilidir. Üstelik bunun sonucunda, olayı dondurmak için size yeterli deklanşör hızında yardımcı olacaktır.

30mm odak uzaklığında ve f/5,6’da çekilen bu fotoğraf oldukça sığ bir alan derinliği oluşturmuştur. Bundan dolayı, odak noktasını öznenin gözünün üzerine ayarlamak oldukça önemlidir. Kuşun arka plandan nasıl çıktığına dikkat ediniz.

Net Alan Derinliğini Ne Zaman Kullanmalıyım?

Manzara fotoğrafçılığında, odak noktasına manzaranın olabildiğince büyük bir kısmını almak gereklidir. Geniş açılı lens ve küçük bir diyafram kullanarak; maksimum alan derinliğini manzaranın odağına almak mümkündür.

Bu manzara f/16’da 50mm odak uzaklığı ile çekilmiştir. Odak noktası, her şeyi, odakta 4 metreden sonsuzluğa taşıyan 8 metrede ayarlanmıştır.

Alan Derinliği Nasıl Belirlenir?

Kameran ve lenslerin için alan derinliği çizelgeleri sağlayan birkaç çevrimiçi site bulunmaktadır. Üstelik siz alanda iken, akıllı telefon kullanıcıları için alan derinliği hesaplayan birkaç uygulama bulunmaktadır. Birçok kamera, siz mercek aracılığı ile bakarken, ön izleme olanağı sağlayan, alan derinliği ön izleme düğmesine sahiptir(Bu yüksek olasılıkla en kolay ve en az kullanılan yöntemdir.) .Siz mercek aracılığı ile bakarken; bu düğmeyi kullanmak fotoğrafınızın koyulaşmasına neden olabilir fakat endişelenmemek gerekir. Doğru poz ayarına sahip olduğunuz sürece fotoğrafınız düzgün olarak bulunacaktır.

Makro Fotoğrafçılıkta Alan Derinliği Nedir?

Alan derinliği sık sık sığdır çünkü birçok makro fotoğraf düşük ışıkta ve daha uzun odak uzunluğunda oluşturulur. Lensinizi ışığa izin veren daha küçük bir diyaframla değiştiriniz. Ayrıca fotoğrafın düzgün olarak saklanması ve alan derinliğini en üst düzeye çıkarılmasına imkân veren ISO’nun yükseltilmesi gerekli olabilir. Halen, birçok makro fotoğrafta bulunan alan derinliğiniz önemsiz olabilir. Bu dar odakla beraber tripod(üç ayaklı sabitleyici) kullanımı gerekli olabilir çünkü en ufak bir kamera hareketiniz bile makro öznenizi alan derinliğinden dışarıya çıkarabilir.

Bu 120mm makro, f/8’de olmasına rağmen halen oldukça sığ bir alan derinliğine sahiptir.

Bokeh Nedir?

Bokeh(boh-ke), Japonca bulanık anlamına gelen sözcükten gelmektedir. Bu etki, alan derinliğinin ötesindeki, resminizin odak noktası dışında bulunan alandan türemiştir. Bokeh genel olarak, lens diyaframının şekillerinden dolayı oluşan hoş daire şekilleri anlamına gelmektedir. Genel olarak, diyafram sonuna kadar açık bir şekilde çekim yaparken oluşur, f/2,8 gibi; üstelik bokeh, ark plan yeterince uzaktaysa eğer küçük diyaframla da oluşabilir.

Bu fotoğrafta bokeh, alan derinliğinin ardına düşen arka planın özneye olan mesafesinden dolayı oluşturulmuştur.

Alan Derinliği Kontrolünü Özetlemek Gerekirse:

Alan derinliğini artırmak;

  • Diyaframınızı daraltınız (daha geniş f-değeri)
  • Özneden daha uzak mesafeye gitmek
  • Odak uzaklığını kısalt.

Alan derinliğini azaltmak;

  • Diyaframınızı genişletin (daha küçük f-değeri)
  • Öznenin daha çok yakınına gidin
  • Odak uzaklığını artırın/uzatın.

Alan derinliği kontrolünü elinize alın. Bu değişimlerin fotoğrafçılığınızı yöneterek nasıl mükemmel bir şekilde geliştireceğine dikkat edin. Alan derinliği hakkında herhangi bir sorunuz var mı? Lütfen sorularınızı ve yorumlarınızı paylaşınız.

Cevirmen iş başında !!! Çevirmen bizim için beğendiğimiz yazıları yabancı dillerden Türkçe'ye çeviren bir manyaktır. Bazen tam çevirir…